ابن الأثير ( مترجم : خليلى / حالت )
66
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي )
و در آن هنگام لشكر دچار سرماى شديد شد كه بسيارى از سپاهيان دست و پاى خود را از شدت سرما از دست دادند . در آن سال يحيى بن عبد اللّه بن حسن بن حسن على بديلمان رفت و در آنجا جنبيد . ( ظهور و قيام كرد ) . در آن سال هارون الرشيد امير الحاج شده بود . بيان پيروزى هشام بر دو برادرش و بر مطروح در آن سال هشام بن عبد الرحمن امير اندلس از كار دو برادر خود سليمان و عبد اللّه فراغت يافت و هر دو را از اندلس اخراج و طرد نمود . چون از تمرد دو برادر آسوده شد براى سركوبى مطروح بن سليمان بن يقظان كه در « سرقسطه » بود لشكرى عظيم تجهيز و روانه نمود . ابو عثمان عبيد اللّه بن عثمان را بفرماندهى آن لشكر برگزيد . مطروح را در آن محل محاصره نمودند ولى بر او پيروز نشدند . ابو عثمان بازگشت و در محل « طرسوسه » لشكر زد و دسته دسته سپاهيان را پيرامون سرقسطه فرستاد كه مانع وصول خوار بار به آن ديار شوند . روزى مطروح براى شكار رفت . باز را براى صيد رها كرد و باز شكارى گرفت مطروح پياده شد كه صيد را ذبح كند دو سوار همراه او بودند چون او از لشكر دور شد دو سوار يار خود بر او حمله كرده سرش بريدند و نزد ابو عثمان بردند ابو عثمان هم سوى سرقسطه لشكر كشيد مردم شهر به او نوشتند كه ما فرمانبرداريم او طاعت آنها را پذيرفت و به شهر رفت و قرار گرفت و سر مطروح را براى هشام فرستاد . بيان جنگ و غزاى هشام در سرزمين اندلس پس از اينكه ابو عثمان از جنگ مطروح فراغت يافت بلاد فرنگ را براى غزا و جنگ قصد كرد و سوى « البة » و دژهاى آن سرزمين لشكر كشيد كه در عرض راه با دشمن روبرو شد و ظفر يافت و عدهء بسيارى از سپاه دشمن را كشت و خداوند به او پيروزى و فتح بخشيد .